माघ २४ ।


बाघ, एशियाली गैँडा र हात्तीको चिकित्सा विज्ञानसम्बन्धी क्षेत्रीय कार्यशाला गोष्ठी नौबुँदे सौराहा घोषणापत्र जारी गर्दै सकिएको छ । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष तथा कृषि विश्वविद्यालयको पशु विज्ञान, पशु चिकित्सा र मत्स्य विज्ञान संकायको संयुक्त आयोजनामा यही माघ २२ गतेदेखि अन्तराष्ट्रिय पशु चिकित्सकहरुको सहभागितामा कार्यशाला शुरु भएको थियो । नेपाल सहित १३ देशका चिकित्सक सहभागी कार्यशालाले वन्यजन्तुको स्वास्थ्य व्यवस्थापन रणनीति र त्यसको कार्यान्वयनका लागि संयन्त्र तयार पार्न सम्बन्धित निकायमा पहल गर्ने निष्कर्षसहित नौबुँदे सौराहा घोषणापत्र जारी गरेको हो । कार्यशालाले वन्यजन्तुको स्वास्थ्य व्यवस्थापनसम्बन्धी विषयलाई विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रममा समावेश गरी जनशक्ति तयार पार्न पहल गर्ने, बिरामी वन्यजन्तुको हेरचाह, रोगको पहिचान र निदानका लागि चितवन निकुञ्जमा सुविधायुक्त वन्यजन्तु अस्पताल बनाउने, युवापुस्तालाई वन्यजन्तुको संरक्षण र स्वास्थ्यको व्यवस्थापनमा आकर्षित गराउन पहल गर्ने निष्कर्ष निकालेको छ । यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रसँगको समन्वय र साझेदारीमा वन्यजन्तुको विषयमा सञ्जाल निर्माण गरी काम गर्ने, कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय, पशु विज्ञान, पशु चिकित्सा र मत्स्य विज्ञान संकायअन्तर्गत छुट्टै वन्यजन्तु स्वास्थ्य व्यवस्थापन विभाग गठन गरी रोग निदान संरचना खडा गर्ने, देश विदेशमा वन्यजन्तुको क्षेत्रमा काम गर्ने अधिकारीलाई अध्ययन भ्रमण तथा तालीमको अवसर दिलाउने कार्यशालाको निष्कर्ष छ । वन्यजन्तुको क्षेत्रमा कार्य गर्ने निकायबीच र राष्ट्रिय प्रयोगशालाबीचमा समन्वय स्थापना गर्ने, राष्ट्रिय निकुञ्ज र वन्यजन्तु संरक्षण विभागअन्तर्गत विभिन्न क्षेत्रमा पशु चिकित्सक र पाराभेटेरिनरीयनको दरबन्दी सिर्जना गर्ने तथा अध्ययन अनुसन्धानका लागि वन्यजन्तुको कुनै पनि भौतिक नमूना संकलन र संरक्षण गर्ने पनि कार्यशालाको निष्कर्ष रहेको राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष सौराहाका अनुसन्धान अधिकृत बाबुराम लामिछानेले जानकारी दिए । सो कर्याशालामा १३ देशका ८७ जना विज्ञको सहभागिता थियो । उक्त गोष्ठीमा नेपालसहित पाकिस्तान, भारत, इण्डोनेशिया, चीन, अष्टे«लिया, म्यानमार, अमेरिका, मंगोलिया, रसिया, थाइल्याण्ड, बेलायत, भियतनामका विज्ञको सहभागिता रहेको थियो ।

माघ २४ ।


पछिल्लो समय आएर विवाह ब्रतबन्ध जस्ता शुभकार्यहरुमा पञ्चेबाजा बजाउने प्रचलन हराउँदै गएका छन् । पुर्खादेखि बाजा बजाएर गुजारा चलाउँदै आएका परिवारका नयाँ पुस्ताले बजा बजाउन ईच्छा नदेखाउँदा नेपालीको मौलिक बाजा बजाउने प्रचलन हराउँदै गएको हो । अहिलेका पुस्ताहरु पढेलेखेका भएका कारणले बाजा बजाउन लाज मान्दा समेत पञ्चेबाजा हराउन लागेको हो । केही वर्ष अगाडिसम्म विवाह ब्रतबन्ध जस्ता शुभकार्यका आरम्भ गर्दा पञ्चेबाजा बजाउने चलन थियो । सिमित जातिले मात्रै बजाउँदै आएको बाजा अहिले पुस्ता हस्तान्तरण नहुँदा लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । बाजा बजाउने काम स्थायी पेसा नभएकोले समेत संस्कृति हराउँदै गएको आँधिखोला गाउँपालिका स्याङ्जाका डिलबहादुर परियारले बताए ।

उसो त शुभकार्यमा विदेशी बजाहरुले स्थान पाउँदा समेत हाम्रा मौलिक बाजाहरु हराउँदै गएका हुन् । समाजमा अझै पनि कायम रहेको जातिय संस्कारका कारणले मौलिक बाजा हराउन थालेको बाजा बजाउँदै गुजारा चलाएका पुराना पुस्ताका व्यक्ति लालबहादुर परियारले बताए ।

धेरै समुदाय रहेको नेपालमा केही सिमित जातिले मात्रै बजाउँदै आएका मौलिक बाजाहरु लोपोन्मुख अवस्थामा पुगिसकेका छन् । केही शिक्षित युवाहरु भने आफ्नो पुख्र्यौली पेसालाई जोगाउँदै बाजा बजाउने सीप सिक्नको लागि अग्रजसँग हिँडेको आँधीखोला गाउँपालिका स्याङ्जाका युवा अर्जुन परियारको भनाइ छ ।

भावि पुस्तालाई हाम्रो लोक बाजा बुझाउनको लागि सङ्ग्रहालयमा जानुपर्ने अवस्था आउनु अगाडि नै यसको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ । सदियौँदेखि बजाउँदै आएका पञ्चेबाजा, नौमतिबाजा, धिमे बाजाजस्ता हाम्रा मौलिक संस्कृतिलाई जोगाउनको लागि सरकार र समुदाय चनाखो हुने दिन आएको छ ।

माघ २२ ।


नगर क्षेत्रको फोहोरलाई व्यवस्थापन गर्दै भरतपुर महानगरपालिकालाई सुन्दर र सफा बनाउनुपर्नेमा सरोकारवालाहरुले जोड दिएका छन् । प्रेस चौतारी नेपालको २० औँ स्थापना दिवसको अवसर पारेर आयोजना गरिएको भरतपुर महानगरको फोहोरमैला व्यवस्थापन विषयक अन्तरक्रियाका वक्ताहरुले जैविक फोहोरबाट उर्जा निकाल्दै फाइदा लिनुपर्ने बताएका हुन् । भरतपुर महानगरपालिका भित्रको जैविक फोहोर व्यवस्थापन गर्न सहज भएपनि यहाँका अस्पतालबाट निस्कने अस्पताल जन्य फोहोरहरु व्यवस्थापन गर्न चुनौति रहेको छ । अस्पतालजन्य फोहोरबाट मानव स्वास्थ्यमा असर पर्ने भएकाले त्यसलाई भिन्दै रुपमा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने चितवन क्षेत्र नम्बर २ का सांसद कृष्णभक्त पोखरेल बताउँछन् ।

भरतपुर नगर क्षेत्रबाट दैनिक रुपमा ६० मेट्रिक टन फोहोर उत्पादन हुने गरेको भएपनि ५० टन मात्रै महानगरपालिकाले उठाउँदै आएको छ । घरभित्रबाट निस्कने फोहोरलाई घरभित्रै व्यवस्थापन गर्दै अन्य फोहोरबाट आम्दानी गर्न तर्फ लाग्नुपर्ने चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायणप्रसाद भट्टको भनाइ छ ।

भरतपुर महानगरपालिकाको पहिलो नगरसभाले भरतपुरको जलदेवी सामुदायिक वनमा करिब २५ करोड रुपैयाँको लागतमा डम्पिङ साइट निर्माण गर्दैछ । महानगरपालिकाले नगर क्षेत्र भित्रको फोहोर व्यवस्थापनको लागि एशियाली विकास बैंकको सहयोगमा जैविक फोहोर व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गर्न लागेको वातावरण शाखा प्रमुख ईन्जिनियर विराट घिमिरेले जानकारी दिए ।

महानगरपालिकाले बजार क्षेत्रसँगै जोडिएको वनमा फोहोर उर्जा कार्यक्रम सहित ल्याण्डफिल साइट निर्माण गरेको छ । महानगरले डेढ वर्ष भित्र फोहोरबाट उर्जा निकाल्ने महत्वकांक्षी योजना अगाडि सार्दै निजीसंस्थाहरुसँग प्रस्ताव आह्वान गरेको छ । यो योजना सफल भएमा फाहोरबाट उर्जाका साथै महानगर सुन्दर, सफा र हराभरा हुने सम्भावना रहेको छ ।

माघ २१ ।

आयात प्रतिस्थापनका लागि नेपाली उत्पादनहरुमा गुणस्तरिय प्रतिस्पर्धा हुन आवश्यक रहेको व्यवसायीहरुले वताएका छन् । नेकपा एमाले चितवनले आइतबार उद्योग बाणिज्य संघ चितवनका नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुलाइ गरेको बधाइ एवं सम्मान कार्यक्रममा बोल्दै संघका पुर्व अध्यक्ष तिलचन्द्र भट्टराईले आर्थिक समृद्धिको लागि नयां व्यवसायीहरुको सृजना गर्नुपर्ने वताए । संविधान कार्यान्वयनको चरणमा रहेको भन्दै उनले उद्योग व्यवसाय सञ्चालनका लागि सहज वातावरण बनाउ राजनितिक दलहरुलाइ आग्रह गरेका छन् । व्यवसायलाइ अझ बढि पारदर्शि र जवाफदेहि बनाउन पनि उनले व्यवसायीहरुलाइ आग्रह गरे । उद्यँेग बाणिज्य संघ चितवनका अध्यक्ष सहनलाल प्रधानले चितवनको आर्थिक समृद्धिका लागि संघले कृषि, स्वास्थ्य र पर्यटनलाइ प्राथमिकतामा राखेको जानकारी दिए । सरकारले ठोरी केरुङ मार्गलाइ प्राथमिकता दिएर छिट्टै निर्माण सम्पन्न गर्न पनि उनले आग्रह गरेका छन् । भरतपुर महानगरपालिकाले नगर बनमा व्यवस्था गरेको अटोल्याण्डको जग्गा थोरै हुने भन्दै प्रधानले सहजिकरण गर्न चितवनका प्रतिनिधि एवं प्रदेश सभाका सांसदहरुलाइ आग्रह गरेका छन् । चितवन प्रतिनिधि सभा २ बाट निर्वाचित सांसद एवं नेकपा एमालेका जिल्ला अध्यक्ष कृष्णभक्त पोखरेलले उद्यँेग व्यवसाय सञ्चालमैंत्री वातावरण सिर्जना गर्न सरकार प्रतिवद्ध रहने विश्वास व्यक्त गरे । बाम गठबन्धनको एजेण्डा नै आर्थिक समृद्धि रहेको भन्दै उनले यसका लागि उद्यँेगी व्यवसायीहरुको साथ आवश्यक पर्ने वताए । नेकपा एमाले चितवनका उपाध्यक्ष तेजेन्द्र बहादुर खड्काले संविधान कार्यान्वयनको चरणमा रहेको भन्दै व्यवसायीलाइ अवरोध गर्ने किसीमका कुनै पनि गतिविधि नहुने वताए । राजनितिक गतिरोध अन्त्य भएको भन्दै उनले उद्यँेग व्यवसाय सञ्चालनको उपयुक्त बातावरण बनेको वताए । निर्धक्क भएर आफ्ना उद्यँेग व्यवसायमा लगानी बढाउन पनि उनले व्यवसायीहरुलाइ आग्रह गरेका छन् । कार्यक्रममा नेकपा एमाले केन्द्रिय सहल्लाहकार परिषद सदस्य केशव लाल श्रेष्ठ, नेकपा एमालेबाट निर्वाचित भरतपुर महानगरपालिका विभिन्न वडा अध्यक्ष, उद्यँेग बाणिज्य संघ चितवनका पुर्व अध्यक्ष कल्याण जोशि लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।

माघ २२ ।


चितवनको सौराहामा विश्वका १३ देशका पशु चिकित्सकहरु जम्मा भएका छन् । बाघ, एशीयाली गैंडा र हात्तीको चिकित्सा विज्ञान सम्बन्धी चार दिने कार्यशालामा भाग लिन १३ देशबाट करिब ८७ जना वैज्ञानिकहरु सहभागी भएका हुन् । नेपालमा नै पहिलो पटक चितवनको सौराहामा सुरु भएको अन्तर्राष्ट्रिय पशु चिकित्सकहरु कार्याशाला माघ २५ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ । अष्ट्रेलिया, चीन, भारत, इन्डोनेशिया लगायतका देशबाट आएका पशुचिकित्सकहरुको ज्ञान साटासाट गरेर आगामी दिनमा वन्यजन्तु संरक्षणमा योगदान पु¥याउने उद्देश्य रहेको सदर चिडियाखानाका प्रमुख डाक्टर चिरन्जीवि पोखरेलले बताए ।

सामान्य रोगहरु लाग्दा समेत नेपालका वन जंगलमा रहेका जनावरलाई जोगाउन गाह्रो परिरहेको छ । प्रविधि, लगानी तथा प्राविधिकको समस्या रहेकोले वन्यजन्तु संरक्षणको लागि सरकारले लगानी बढाउँदै आवश्यक जनशक्ति निर्माण गर्नुपर्ने पशु चिकित्सक कमल गैरे बताउँछन् ।

चितवनमा सहभागी भएका विश्वका पशुचिकित्सकहरुले वन्यजन्तुको स्वास्थ्य तथा वन्यजन्तुको जीव विज्ञान सम्बन्धी विभिन्न ३३ वटा कार्यपत्र तथा आठ वटा पोस्टरहरु प्रस्तुत गर्दैछन् । चार दिनसम्म चल्ने कार्यशालाबाट नेपालको वन्यजन्तु संरक्षणको अवस्थालाई अन्य देशहरु सरह पु¥याउन मद्दत पुग्ने कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयको पशु विज्ञान पशु चिकित्सा तथा मत्स्य विज्ञान संकायका डिन प्राध्यापक डाक्टर शारदा थपलियाको भनाइ छ ।

विश्वमा पाँच प्रजातिका बाघ, पाँच प्रजातिका गैंडा तथा दुई प्रजातिको हात्ती पाइने गर्दछ । विश्वमा नै दुर्लभ मानिएका मुख्य गरि एशियन हात्ती, एक सिंगे गैंडा र पाटेबाघ नेपालमा पाइने भएकाले पनि यसको संरक्षणमा सबैको चासो बढ्दै गएको छ ।

माघ २२ ।


प्रेस चौतारी नेपालको २० औँ स्थापना दिवसको अवसर पारेर जिल्ला शाखा चितवनले पुरस्कार वितरण तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरेको छ । चौतारीले लामो समयदेखि चितवनमा रहेर पत्रकारिता गर्दै आएका दुई जना पत्रकारलाई पुरस्कृत गरेको हो । २० हजार रुपैयाँ राशिको शारदा तिलचन्द्र पत्रकारिता पुरस्कारबाट हरिप्रसाद पोखरेल र १५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशि भएको कमला स्मृति पत्रकारिता पुरस्कारबाट विनोद त्रिपाठी पुरस्कृत भएका हुन् । पोखरेल नेपाल पत्रकार महासंघ चितवनका शाखाका पूर्व अध्यक्ष एवम् स्थानीय सञ्चार पत्र दैनिकका सम्पदक समेत हुन् । पत्रकार त्रिपाठी भने कान्तिपुर दैनिकका उपसम्पादक हुन् । त्यस्तै चितवनबाट नेपाल पत्रकार महासंघको केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भएका पत्रकारहरु कृष्ण गिरी र सिर्जना अर्याललाई समेत बधाई पत्र सहित दोसल्ला ओडाएर सम्मान गरिएको थियो । चितवन क्षेत्र नम्बर २ का सांसद कृष्णभक्त पोखरेल प्रमुख अतिथि रहेको कार्यक्रममा नेपाली काँग्रेस चितवनका सभापति जीतनारायण श्रेष्ठ, नेकपा एमाले चितवनका उपाध्यक्ष तेजेन्द्रबहादुर खड्का, नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता यमबहादुर परियार, चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायणप्रसाद भट्ट, नेकपा एमाले चितवनका प्रचार विभाग प्रमुख खोमकान्त रेग्मी, नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य कृष्ण गिरी, नेपाल पत्रकार महासंघ चितवनका जिल्ला अध्यक्ष राधेश्याम खतिवडा, प्रेस चौतारीका केन्द्रीय सदस्यहरु शालिग्राम नेपाल र शिशिर सिंखडा, प्रेस युनियन चितवनका उपाध्यक्ष पूर्ण प्रसाद शर्मा, प्रेस सेन्टर चितवनका अध्यक्ष प्रकाशमणि ज्ञवाली, क्रान्तिकारी पत्रकार संगठनका कोषाध्यक्ष नवराज ढकाल, भरतपुर महानगरपालिकाका वातावरण शाखा प्रमुख ईन्जिनियर विराट घिमिरे, पुरस्कृत पत्रकार हरिप्रसाद पोखरेल, उद्योग वाणिज्य महासंघका सदस्य एवम् शारदा तीलचन्द्र पत्रकारि पुरस्कारका दता तिलचन्द्र भट्टराई, कमला स्मृति पुरस्कारका दता धर्म कार्कीलगायतले मन्तव्य राखेका थिए । शाखा अध्यक्ष तीर्थ नेपालको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा उपाध्यक्ष सुवाष पण्डितले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए । उक्त कार्यक्रममा भरतपुर महानगरको फोहोर मैला व्यवस्थापन विषयक अन्तरक्रिया समेत गरिएको थियो । अन्तरक्रियाका क्रममा वक्ताहरुले फोहोरलाई मोहोरमा परिणत गर्दै सफा र सुन्दर भरतपुर बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।

माघ २१ ।


विश्व क्यान्सर दिवसको अवसरमा आइतबार चितवनमा पद यात्रा गरिएको छ । नेपाल अबुर्द रोग निवारण संस्था चितवन जिल्ला शाखाको आयोजनामा भव्यताका साथ पदयात्रा –याली सम्पन्न गरेको हो । कार्यक्रममा भरतपुर महानगरपालिकाकी उप–प्रमुख पार्वती शाह,बिशिस्ट अथिती जुनियार प्रहरी शिक्षालय भरतपुरका नायब महानिरीक्षक श्री केदारमान सिंह भण्डारी, जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी उपरीक्षक श्री दिपक थापा, बीपी कोइराला क्यान्सर अस्पतालका निर्देशक निर्मल लामिछाने , चितवन उद्योग संघका अध्यक्ष भेषराज दुवाडी, उद्योग बाणिज्य संघ चितवनका अध्यक्ष सहनलाल प्रधान, चितवन रोटरी क्लबका अध्यक्ष राजु पौडेल , भरतपुर महानगरपालिका वडा नं ३ का अध्यक्ष चन्द्र मित्र पण्डित, सशस्त्र प्रहरी सिमाबल आँपटारीका प्रहरी उपरीक्षक, जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख शन्तोष पन्त संजीवनी फाउन्डेसन नेपाल,लायन्स क्लब .लियो क्लब, हंश बहुद्देशीय सहकारी संस्था, चितवन गुराँस इन्भेस्टमेन्ट एण्ड डेभलपर्स प्रा लि र होटेल गंगोत्री प्रालिका प्रतिनिधिहरुको सहभागीता रहेको संस्थाका अध्यक्ष दिनेश कुमार चुकेले जानकारी दिनुभयो । पदयात्रा छहारी बसपार्क लंकु बाट शुरु भएर लायन्स चोक रेड कार्पेट होटेलको प्रांगणमा आएर औपचारिक समारोहमा परिणत भएको थियो

More Articles ...